Rzemiosło
Parchin kari i rzemieślnicy Tadż Mahal: tradycja inkrustacji marmurem w Agrze
Kto zbudował Tadż Mahal, jak działa jego kamienna inkrustacja i gdzie w Agrze wciąż żyje to rzemiosło.
Zarezerwuj moje miejsca ↗Szybka odpowiedź
Tak, rzemieślnicy są częścią tej historii, a świadectwo jest bogate. Przy Tadż Mahalu pracowało ponad 20 000 rzemieślników, robotników i malarzy, a jego marmurowa inkrustacja, parchin kari, to rzemiosło, które Agra praktykuje do dziś.
Taj z lotu ptaka
| Co odnotowuje Wikipedia | |
|---|---|
| Zasoby ludzkie | Ponad 20 000 rzemieślników, robotników, malarzy i innych |
| Marmur | Z Makrany w Radżastanie |
| Kamienie | 28 rodzajów inkrustowanych kamieni szlachetnych i półszlachetnych |
| Kaligrafia | Główny kaligraf Amanat Khan Shirazi |
| Rzemiosło | Parchin kari, muzułmańska odmiana pietra dura |
Rada architektów i świat twórców
Wikipedia podaje, że Tadż Mahal zbudowało ponad 20 000 rzemieślników, robotników i malarzy pod kierownictwem rady architektów, na czele której stał Ustad Ahmad Lahori, nadworny architekt cesarza. Wymienia osmańskiego projektanta kopuł, perskich architektów, odlewnika zwieńczenia i nadzorców robót murarskich, a także dodaje wyspecjalizowanych rzeźbiarzy z Buchary, kaligrafów z Syrii i Persji, projektantów z południowych Indii, kamieniarzy z Beludżystanu oraz włoskich rzemieślników. Artykuł o Ustadzie Ahmadzie Lahori dodaje jednak zastrzeżenie: jego tożsamość jako architekta Tadż Mahal jest powszechnie podawana, ale nie została definitywnie ustalona, ponieważ kroniki dworskie wymieniają jedynie nadzorców budowy.
Kamień z bliska i z daleka
Biały marmur pochodził z Makrany w Radżastanie, a czerwony piaskowiec z Fatehpur Sikri – podaje Wikipedia. Importowano kamienie szlachetne i półszlachetne: jadeit i kryształ z Chin, turkus z Tybetu, lapis lazuli z Afganistanu, szafir ze Sri Lanki i karneol z Arabii. Łącznie w marmur w inkrustowano 28 rodzajów kamieni.
Czym jest parchin kari
Pietra dura, zwana w Indiach parchin kari, to technika inkrustacji polegająca na układaniu obrazów z ciętych, dopasowanych i starannie wypolerowanych kolorowych kamieni. Według Wikipedii kamienie są krojone i cięte na kształty, a następnie składane tak precyzyjnie, że łączenia są praktycznie niewidoczne; rowki wycinane na spodzie kamieni sprawiają zaś, że zazębiają się one niczym elementy puzzli. Technika ta pojawiła się po raz pierwszy w Rzymie w XVI wieku i rozwinęła się w pełni we Florencji.
Od Florencji po dwór Mogołów
Na początku XVII wieku, jak podaje Wikipedia, drobne przedmioty wykonane tą techniką rozprzestrzeniły się po całej Europie, docierając aż do dworu Mogołów, gdzie formę tę naśladowano i reinterpretowano w rodzimym stylu. Jej najokazalszy wyraz odnaleźć można w Tadż Mahalu, gdzie panele pietra dura ze stylizowanymi pnączami, kwiatami i owocami zdobią obramowania oraz narożniki łuków z białego marmuru.
Kaligrafia w kamieniu
Łuki wejściowe otoczone są arabską kaligrafią z fragmentami Koranu, zapisaną pismem thuluth z jaspisu lub czarnego marmuru inkrustowanego w białym marmurze. Według Wikipedii wyższe panele zapisano nieco większym pismem, aby zniwelować efekt zniekształcenia przy patrzeniu z dołu, a kaligrafem był Abdul Haq, któremu Shah Jahan nadał tytuł Amanat Khan.
Rzemiosło w Agrze dziś
Artykuł Wikipedii poświęcony pietra dura podaje, że ponieważ Tadż Mahal jest główną atrakcją turystyczną, w Agrze kwitnie przemysł wyrobów z pietra dura. Jeśli po obejrzeniu widowiska poczujesz ciekawość tego rzemiosła, zapytaj w dowolnym sklepie, jak kamienie są cięte i osadzane, i zwróć uwagę na układankowe dopasowanie kamieni. Strona rezerwacji widowiska obiecuje rzemieślników obok kochanków; tak wygląda ich praca z bliska.
Najczęściej zadawane pytania
Co oznacza parchin kari?
Wikipedia podaje, że jest to nazwa z epoki Mogołów określająca inkrustację pietra dura, dosłownie oznaczająca inkrustację lub pracę wciskaną.
Kto zaprojektował Tadż Mahal?
Wikipedia podaje, że prace nadzorowała rada architektów pod przewodnictwem Ustada Ahmada Lahori, choć tożsamość architekta nie została ostatecznie ustalona.
Źródła